Bản đồ kỹ năng được nhà tuyển dụng đánh giá cao nhất từ 1995 đến 2025 cho thấy một hành trình chuyển đổi toàn diện: từ kỹ năng cá nhân sang kỹ năng tư duy, từ giao tiếp sang công nghệ, từ học thuộc sang học chủ động. Không đơn thuần là sự thay đổi tên gọi – đây là sự tái định nghĩa về giá trị con người trong lao động hiện đại.
Ba giai đoạn tiến hóa của kỹ năng: Nhìn từ biểu đồ Sankey
1. 1995–2010: Kỷ nguyên của giao tiếp và thực thi
Biểu đồ cho thấy giai đoạn này ngập tràn các kỹ năng như:
- Writing, Reading, Listening, Oral Communication
- Teamwork, Motivation, Personal Career Development
Đây là thời kỳ mà môi trường làm việc còn chú trọng quy trình, con người cần đảm bảo hiệu quả vận hành – chưa cần tư duy chiến lược. Giao tiếp tốt, làm việc nhóm hiệu quả, và duy trì động lực cá nhân là đủ để “thành công”.
2. 2010–2020: Tư duy bắt đầu chiếm lĩnh
Từ 2015, Critical Thinking, Complex Problem Solving, Judgment & Decision Making xuất hiện đồng loạt – báo hiệu nhu cầu mới: nhân sự không chỉ “thực hiện đúng” mà còn phải “nghĩ đúng”.
Đây cũng là giai đoạn các kỹ năng như Service Orientation và Emotional Intelligence bắt đầu len lỏi vào top 10, phản ánh sự thay đổi trong định nghĩa về giá trị nhân lực: không còn chỉ là làm nhanh, mà là làm đúng tâm thế.
3. 2020–2025: Thế hệ kỹ năng tương lai hình thành
Biểu đồ năm 2025 gần như không còn dấu vết của kỹ năng truyền thống (giao tiếp, viết, đọc). Thay vào đó:
- Phân tích – Sáng tạo – Công nghệ chiếm ưu thế: Analytical Thinking, Innovation, Technology Use, Programming
- Học tập chủ động lên ngôi:Active Learning & Learning Strategies
- Kỹ năng xã hội mang tính lãnh đạo và ứng biến:Leadership & Social Influence, Resilience, Flexibility
Đây là thời kỳ “meta-skills” thống trị – những kỹ năng có thể chuyển hóa và áp dụng liên ngành, liên ngữ cảnh.
Insight chiến lược từ biểu đồ:
1. Người học không giỏi nhưng biết cách học sẽ dẫn đầu
Sự nổi lên của Active Learning cho thấy: kiến thức hôm nay có thể lỗi thời ngày mai. Tính chủ động học hỏi sẽ là chỉ số năng lực mới, quan trọng hơn cả bằng cấp.
2. Không ai "thuộc lòng" được công nghệ, nhưng ai nắm được bản chất công nghệ sẽ có lợi thế
Công nghệ không chỉ là kỹ năng kỹ thuật. Việc Technology Use & Monitoring xuất hiện trong top 10 cho thấy yêu cầu về năng lực hiểu – đánh giá – kiểm soát công nghệ, chứ không đơn thuần là biết “code” hay “dùng tool”.
3. Tư duy hệ thống và khả năng ra quyết định vẫn là xương sống
Từ 2015 đến 2025, kỹ năng như Complex Problem Solving và Judgment & Decision Making liên tục xuất hiện – chứng minh rằng dù công nghệ có phát triển, con người vẫn cần năng lực tư duy đa chiều và ra quyết định trong bất định.
Gợi ý hành động cho cá nhân và tổ chức
Với cá nhân: Đánh giá lại năng lực của bản thân không dựa trên mô tả công việc, mà dựa trên 3 câu hỏi:
- Tôi có thể học kỹ năng mới trong bao lâu?
- Tôi có khả năng giải thích vấn đề phức tạp cho người khác không?
- Tôi có giữ được sự bình tĩnh và linh hoạt khi mọi thứ thay đổi?
Với doanh nghiệp: Không nên chỉ “đào tạo kỹ năng” mà cần thiết kế chương trình phát triển tư duy, phản xạ, khả năng học hỏi nội tại. Những kỹ năng quan trọng của năm 2025 sẽ không còn tồn tại dưới dạng checklist, mà là năng lực nền (foundational capabilities) cần được bồi đắp liên tục.
Nguồn lực phát triển kỹ năng thời đại mới:
Để bắt kịp chuyển dịch này, đội ngũ của bạn cần:
- Năng lực phân tích dữ liệu để hiểu hành vi, dự báo thị trường
- Tư duy kinh doanh kết hợp công nghệ để tối ưu ra quyết định
Tham khảo khóa học Phân tích Dữ liệu Kinh doanh (Business Intelligence) – chương trình hàng đầu về ứng dụng dữ liệu vào chiến lược và vận hành doanh nghiệp.
- Thông tin khóa học: tại đây
- Zalo hỗ trợ: 0961 48 66 48